27 Aralık 2013 Cuma

Bombus arısı ile ilgili videolar

Bombus arılarının yaşayışını ve gelişmesini anlatan güzel bir belgesel. Onları tanımak için bu belgeseli izlemek gerek. İlgilenen arkadaşlarla paylaşmak istedim.
……………………..

Doğada toprak altında yaşayan bir toprak bombusu kolonisinin gelişimini anlatan bir belgesel. İlginç görüntüler var. Söz gelimi kozadan yeni çıkan bir arıda sarı renkli kuşaklar beyaz renktedir. Birkaç gün sonra sarı renk belirginleşecektir. Ana arı kuluçkaya yatırılırken yanına konacak genç işçi arı seçerken bu görünüşten faydalanılmaktadır.

19 Nisan 2013 Cuma

Bombus ana arısı, bombus erkek arısı nasıl ayırt edilir?

Bombus arıları ile ilgili bazı başka internet sitelerinde paylaşımlarım oluyor. Bu arada bazen sorular da geliyor. Gelen sorulardan bazılarını ilginç buluyorum. Bunlardan bazılarını blog sitemiz izleyenlerini de ilgilendirir düşüncesiyle burada yayınlıyorum.





Sn. Ali  Hocam  sorduğum  sorulara  hiç sıkılmadan cevap  verdiğiniz için  çok  tşk  ediyorum. Size son  bir sorum olacak kafama  takılan  peki  şuan  daha  yeni  bir kovan aldım. Biz  sebze  (domates) dikimine eylül  ayın  başlıyor  tek  ya da  çift  sezon  olmak  üzere  Haziran ayında  bitiyoruz.  Şimdi  varsayalım  kovanı  takip  ettim  ana arıyı yakaladım  eylülde  kullanabilmek için  nasıl  bir  yok  takip  etmek gerekir şimdi  kasım ayında kuluçka işlemi  olur mu  olsa  yatırsak ne zaman  bize  düzgün  çalışan bir  arı kovanım  olur  bunu da  açıklarsanız çok  sevinirim  ....

Şöyle bir hesap yapalım:

Bu hesabı yapabilmek için elimizde birkaç bombus arısı kovanı olmalıdır. Çünkü her koloni her zaman ana arı üretmez. Bazı koloniler sadece erkek arı üretir. Bazıları sadece ana arı üretir. Bazıları ise hem erkek arı hem de ana arı üretir.
Buradaki süreler daha uzun veya daha kısa olabilir. Biz yuvarlak bir hesap yapıyoruz.
Kasım ortasında seraya koyduğumuz koloniler yuvarlak  bir ay sonra ana ve erkek arı üretmeye başlarsa, farklı kolonilerden alınan ana arı ve erkek arılar uygun şekilde çiftleştirip kuluçkaya yatırılması da bir ay sürsün. Etti iki ay. Yani ocak ortası. Kuluçkaya yatmışsa ana arının koloni oluşturması da bir buçuk ay sürsün. Etti mart başı. Kasım ortası – mart başı arası üç buçuk ay eder. Ya da yuvarlak 100 gün. Yani kasım ortasında seraya koyduğumuz kolonilerden yuvarlak 100 gün sonra (işler yolunda giderse) yeni bir koloni oluşturabiliriz.
 Hesabı başka şekilde yapalım:
Kasım ortasında kendi ürettiğimiz koloniyi seraya koyabilmek için ne yapmamız gerek? O zaman da 100 gün önce yani ağustos başında çalışmaya başlamış birkaç kolonimiz olması gerekir. Ya da temmuzda kuluçkaya yatmaya hazır çiftleşmiş ana arılarımız olması gerekir. 
Bu nasıl olabilir?
Bu yıl boyu seri üretimle mümkün olabilir. Yıl boyu seri üretim için de kış uykusu, (diyapoz) konularını inceleyip basit bir üretim tesisi kurmak gerekir. 
Görüldüğü gibi imkansız değil ama çok da kolay değil. Ne kadar zor?  Bal arısı ana arısı üretiminden daha zor değil. Aşağı yukarı aynı zorlukta. Farkı ne? Farkı, bal arısını insanlarımız tanıyor. “Filan arıcı üretebilirse ben de üretebilirim” diyebiliyoruz. Ama konu bombus arısı üretimi olunca  konu bilinmediği için kimse cesaret edemiyor. Aslında ikisi de aynı zorlukta ya da aynı kolaylıkta. Önemli olan cesaret ve öğrenme isteği.

Hocam ALLAH  sizden  razı olsun  . Tşk  ediyorum çok  açıklayıcı oldu. Ben bu  işe  iyice sardım.  Tabi ki  sıfırdan başladığım  için biraz  sıkıntılarım olacak. Sitelerde paylaşılmış olunarı  kovan resimleri  var,  iki  gözlü 2  tane ondan  yaptırdım. Dışarıya da  koyup  deneyeceğim. Ana  arı  gelmesi  için  birde  elimdeki  kovanları  takip  ediyorum. Ama  ana arıyı çok  seçemiyorum. Gözüme  hepsi  aynı  gözüküyor.  Foto makinasıyla  çekip  bakıyorum  arasındaki fakları.  Eğer  tam olarak ana  arıyı  erkek arıdan ayırt  edebilirsem, ögrenicem bu  işi.  Tekrar tşk  ediyorum...

Bombus arısı erkek ve ana arıları nasıl ayırt edebiliriz?
Bir bombus kolonisinde üç çeşit arı vardır. 
Ana arı (ilkin bir tanedir ancak koloni ömrü biterken birçok genç ana arı üretilmiş olabilir.)
İşçi arılar
Erkek arılar.
Ana arılar diğer arı bireylerinden daha iridir. (Koloninin son dönemlerinde ana arı kadar iri işçi arılar da üretilebilir.)
 Ana arıların sesi işçi ve erkek arıların sesinden daha kalındır. Erkek arıların uçarken çıkardığı ses işçi arılarınkinden kalın, ana arınınkinden incedir.
 Ana arı ve işçi arıların kuyruk kısmı erkek arınınkine göre sivri sayılır. Erkek arının arka kısmı yuvarlaktır
Eğer arıların çıkardığı ses ve vücut yapısından ana ve erkek arıyı ayırt edemezsek yakından bakmamız gerekir. Önemli bir ayrıntıyı resimlerden inceleyelim. Resimleri incelemezden önce “balta favori ve zülüf” nedir bir hatırlayalım. Erkekler saç tıraşı olurken kulak önündeki saçlarının değişik şekilde bırakılmasını isterler. Kimisi uzun, kimisi kısa bırakılmasını ister. Eğer kulak önündeki saçlar uzun bırakılırsa balta ağzına benzer. Buna “balta favori” denir. Halk türkülerinde geçen “zülüfler dökülmüş yüze” sözlerinden anlaşılacağı üzere zülüf de kadınların kulak önünden yüze inen saçlardır.
Bunların bombus erkek ve ana arıları ile ne ilgisi var? Hatırda kalsın, unutulmasın diye böyle bir benzetme yaptım. Erkek bombuslardaki baş bölgesinden sonra gelen sarı kemerin alt kısmı balta favori gibi geniş sonlanır. Ana arıların sarı kemeri ise kadınların zülüfleri gibi sivri sonlanır. Erkek arı ve ana arılar aynı ya da yakın büyüklükte olsa da yakından bakınca böyle bir ayrıntıyı görebiliriz. İşçi arıların sarı kemerleri de ana arınınki gibi sivri sonlanmaktadır.
Aşağıdaki resimlerin biri ana arı, biri erkek arı, biri de işçi arıdır. Baş bölümünden sonra gelen sarı kemerin geniş ya da sivri bitiş şekline göre hangilerinin dişi, hangilerinin erkek arı olduğunu kendiniz bulabilirsiniz.



27 Şubat 2013 Çarşamba

Bombus Arısı

Domates çiçeğinde çiçektozu toplayan bir bombus arısı

Bombus Arısı

Bombus arısı nedir? Bombus arısı faydalı mıdır, zararlı mıdır? Ne işe yarar? Bombus arısını tanıyor muyuz?
1997 yılında dış alımla yurdumuza getirilen bombus arıları örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde tozlayıcı olarak kullanılmaya başlandı. Özellikle domates seralarında hormon yerine bombus arısı kullanılmaya başlayınca “arı domatesi, arılı domates” sözcükleri dillerde dolaşmaya başlayınca bombus arılarını da merak etmeye, tanımaya başladık.
Yurdumuzun birçok yerinde yaban arısı olarak bilinse de bazı yörelerimizde “erkenci arılar, alaca arılar” gibi adlarla da anılmaktadır.
Yurdumuz insanının çoğu bombus arılarını daha tanımazken durum batı ülkelerinde nasıldır?

Bu gün batı ülkelerinin birçoğunda bombus arıları evcil bir hayvanmış gibi tanınmakta ve ona önem verilmektedir. Doğa dostu, insan dostu olarak tanımlanmaktadır. Kanunlarla koruma altına alınmıştır. Okullarda ders kitaplarında okutulmaktadır. Buralarda bir ailenin evinin bahçesinde bir bombus arısı kovanı bulundurması, meyve ürününün miktarına ve kalitesine olumlu katkıda bulunacağı için doğal bir görüntü olmuştur. Aileler kedi köpek bakar gibi, çiçek bakar gibi evlerinin balkonunda, çatısında, bahçesinde bombus arıları bakmaktadırlar. Yani bombus arıları normal yaşamın bir parçası olmuş. Senede belli bir günü yöresel bombus günü olarak kutluyorlar. Bizdeki kiraz, karpuz festivalleri gibi... Bombus gününde insanlar gözlemlerini, deneyimlerini, bulgularını anlatıyorlar. Doğada kışlamış bombus anaları ilkbaharda nasıl yapay yuvalara çekilebilir ve doğal yollardan bahçede nasıl koloni oluşturulabilir onu anlatıyorlar. Böylece çeşitli etkinliklerle kamuoyu işin içine çekiliyor, aydınlatılıyor, bilinçlendiriliyor. Çeşitli İnternet sayfalarında sağlıklı ve pratik bir bombus kovanının nasıl yapılabileceği anlatılıyor. Kullanılan diğer malzemeler tanıtılıyor. İnternet sayfalarındaki forumlarda bakım ve üretimle ilgili sorunları tartışılıyor. Bombusları tanıtan çeşitli kitaplar yardımcı ders kitabı olarak kullanılıyor. Bombus arıları yasalarla koruma altına alınmış. Yuvalarının sökülmesi yasaklanmış. İlaçlardan zarar görmesi önlenmiş. Zaten insanlar onların ne kadar faydalı olduğunu bildikleri için onlara zarar vermek istemiyorlar. Onları gözleri gibi koruyorlar.

Yurdumuzda durum nedir?
İnsanlarımızın çoğu onları tanımıyor bile.
Neler yapılabilir?
En azından batıda olduğu gibi yurdumuzda da bombusları tanıtıcı internet siteleri açılabilir. Tarımla ilgili sitelerde, tarım dergilerinde daha fazla ve nitelikli yayınlar yapılarak onlar tanıtılabilir. Arıcılık sitelerinde de konuya daha fazla yer verilebilir. Bombuslarla ilgili henüz bir kitap bile yoktur. Kitaplar yayınlanabilir. Bombus kovanları sadece seralarda kalmayıp; yaylalardaki elma bahçelerimize de konabilir. (Bu uygulama vardır ama yurdumuzda yaygın değildir.) Yurdumuzda yaygın olan koyu renkli toprak bombusu (Bombus Terestris) ile ilgili yerli üretimler yapılıp yaygınlaşması sağlanabilir. Her çiftçimiz kendi kullanacağı bombus arılarını kendisi üretebilir. En azından benim gönlümden böyle geçiyor. Önümüzdeki zaman içerisinde bunun gerçekleşeceğini ve yaygınlaşacağını umuyorum. Bombus arılarından kişisel fayda sağlayan insanlarımızın kendi yararları için bunları kısa zamanda gerçekleştireceklerini düşünüyorum.

Blogsitemizin bu sayfasında, yukarıdaki düşünceler doğrultusunda batıdaki internet sitelerinde yayınlanan bazı yayınları, yurdumuzda bu konuda yapılmış bazı çalışmaları, denemeleri ve yayınları, kendi deneyimlerimi, bu konuya ilgi duyan ya da bombus arılarından kişisel faydalar sağlayan (çiftçi, tarımcı, arıcı… gibi) insanlarımızla paylaşmak istiyorum.

Ayrıca bombus arılarının tanınması için başka sitelerde de yazı ve resimler yayınlanmaktadır. İlgi duyanlar için bağlantıları ekliyorum



24 Ocak 2011 Pazartesi

Neden Bombus Arıları Sitesi?

2001 yılında dış ülkelerden bombus arısı getirtip seralara dağıtan bir firmada çalışmaya başladım. Bombus arıları konusunda birşey bilmiyordum. Yanımda çalışanların bilgisi sınırlıydı. Faydalanacak türkçe yazılmış kaynak yoktu...

Devamını oku.

3 Aralık 2010 Cuma

Bir bombus arısı kovanı seraya veya meyve bahçesine konurken nelere dikkat edilmeli?


Bu konudaki diğer soruları ve cevaplarını sayfalar bölümünde bulabilirsiniz Devamını oku

1-Bir arı kovanı seraya veya meyve bahçesine konurken nelere dikkat etmeli ?

a-Kovan ilkbahar sonunda, yazın veya güz başlarında yani sıcak dönemlerde seranın serin yerlerine kışın ise seranın sıcak yerlerine konmalıdır.

b- Başka bir nedenimiz yoksa kovan sera kenarından 1-3 metre içerde yani bitkilerin arasında olmalı.

c-Başka bir nedenimiz yoksa kovan yerden 1-1.5 metre yukarıda olmalı.

d-Kovan direkt güneş ışığı görmemeli. Görecekse üzerine bir şeylerle gölge yapmalı.

e-Arıların rahat uçabilmeleri için kovanın önü açık olmalı.

f-Seranın ortası arının her tarafa aynı uzaklıkta olması bakımında iyi bir yer olabilir.

g- Serada soba varsa soba yakınına konmamalı. Çok sıcak ta arıları rahatsız edebilir.

h-Kovan baca altına , oluk altına konmamalı. Yağmurda kovan üstüne su akabilir.

i-Kovanın ağzı arılar iyice sakinleştikten sonra açılmalıdır. Normalde arılar 1 saat içinde sakinleşebilir. Ama çok sıcak günlerde kovanı seraya akşam koyup ağzını da akşam açmak daha doğru olur.

j-Koloninin karınca, böcek ile beslenen hayvanlar gibi zararlılardan korunabilmesi için baştan gerekli önlemlerin alınması gerekir.

k-Meyve bahçesine konurken rüzgârda, güneşten, yağmurdan korunaklı bir yere konmalıdır. Bir ağaç dalına asılırsa bazı hayvanların zararlarından korunmuş olur.